Joxemari ITURRALDE (José Mª Iturralde Uria) 1951ko urriaren 20an jaio zen Tolosan.

Iruñeko Nafarroako Unibertsitatean Filosofia eta Letretako lizentziatura amaitu zuen, Hizkuntza Erromanikoen espezialitatean, 1973an.

1975etik aurrera zenbait institututan aritu da irakasle.

1985etik aurrera Euskara eta Euskal Literaturako Katedraduna izan da Batxilergoan.

1977an Bilbon Pott literatura-banda sortu zuen Bernardo Atxaga, Manu Ertzila, Jon Juaristi, Ruper Ordorika eta Joseba Sarrionandiarekin batera.

Henry Bengoa Inventarium ikuskizuna eman zuen ezagutzera Bernardo Atxaga eta Ruper Ordorikarekin batera.

Urteetan hainbat aldizkari, egunkari eta argitalpenetan idatzi du: Artelekuko Zehar aldizkarian; Argia, Xaguxarra, Akademia Sekretua, Garziarena eta Euskaltzaindiaren Erlea aldizkarietan; Egunkaria eta Berria egunkarietan; Mugalari kultura-gehigarrian, eta Emak Bakia Baita argitaletxearen hainbat proiektutan, besteak beste.

Hainbat musikari eta abeslarirekin ere egin du lan zenbait proiektu musikaletan, eta bere poemak hainbat abeslarik (Ruper Ordorika, Jabier Muguruza/Les Mécaniciens, Alaitz eta Maider…) eta abesbatzak (Xun-Xume, Hodeitruk…) abestu eta grabatu egin dituzte.

Beste hizkuntza batzuetako liburu ugari euskaratu ditu.

Euskal PEN Klubaren (Basque PEN) sortzaileetako bat da, eta bertako lehendakariordea izan da.

Helduentzako literatura-tailerrak ematen ditu, idazketa literarioa lantzeko eta parte-hartzaileak literaturaren mundura hurbiltzeko.

Euskaltzaindiko euskaltzain urgazlea da.

​

ARGITARATUTAKO LIBURUAK:

– "ENE IXABEL MAITEARI GUTUNA MARTXOAK 10ean GAITZAK JOTA NATZAN OHETIK" (Bilboko "Ipuin Erregaitzak" Lehiaketan 1. saria) (1982)

– "DUDULAR" (Erein) (1983) ("Bilbao Hiria" Ipuin Lehiaketan 1. saria)

– "NAFARROAKO ARTIZARRA" (Elkar) (1984) (2006, edizio berria)

– "PIC NIC ZUEN ARBASOEKIN" (Erein) (1985) (Eusko Jaurlaritzaren "Kirikiño" Ipuin Lehiaketan 1. saria)

– "HAMASEI URTE BETE NUENEAN HIRIKO ARGIAK IRAUNGI ZIREN" (Eusko Jaurlaritzaren Lehiaketan 1. saria) (Euskadi Saria) (Euskal Jaurlaritza argitalpenak)

– "ZIKOINEN KABIAN SARTUKO NAIZ" (Pamiela) (1986)

– "LONDRESEN NAGO AITONAREKIN" (Erein) (1987)

– "IJITOAK DAUZKAT ETXEAN" (Pamiela) (1988)

– "ERROMESAREN AZTARNA GALDUA" (Bilboko Udalaren Literatura Lehiaketan 1. saria)

– "IZUA HEMEN" (Erein) (1989) (Bizkaiko Diputazioaren Nobela Lehiaketan 1. saria)

– "BEDERATZI GUTUN T´ERDI" (Erein) (1992)

– "FILIPINETAN BIZI DEN IDAZLEAREN KONTUAK" (Pamiela) (1993)

– "LAU BIZIKLETA URRUTIRA JOATEKO" (Erein) (1994)

– "SUTE HAUNDI BAT ENE BIHOTZEAN" (Pamiela) (1994)

– "LAU ZALDUN" (Erein) (1995)

– “XUN-XUN XUME” (ipuin musikatua) (1996) (musika: David Azurza)

– "KILKIRRA ETA ROULOTTEA" (Erein) (1997) (1998ko Kritikaren Sari Nazionala) (Euskadi Literatura Sariko finalista)

– "LEHEN AMODIOA SUEDIAN" (Ibaizabal) (1997) (Euskadi Literatura Sariko finalista, Haur eta Gazte sailean)

– "ESPALOIAK BILTZEN" (Aizkorri) (1998)

– “BOST JOKU ZERUTIAR” (CM) (1998) (ipuin musikatua) (musika: David Azurza) (Nazioarteko Lehen Saria Abesbatzentzat)

– “EULIAK EZ DIRA ARGAZKIETAN AZALTZEN” (Erein) (2000)

– “MARMOKIÑE” (Elkarlanean) (2000)

– “ZAK ZIKOINA” (Elkarlanean) (2000)

– “KALIFORNIAKO NESKAK” (Ibaizabal) (2000)

– “RISKY ETA BERE LAGUNAK” (Elkarlanean) (2000)

– “KE GORRIA BOTATZEN ZUEN TXIMINIA” (Gara) (2000)

– “HORRA MARI! – GABON IPUINA” (CM) (2000) (ipuin musikatua) (musika: David Azurza)

– “RISKYREN BIHURRIKERIAK” (Elkarlanean) (2001)

– “NORA NOA?” (Erein) (2001)

– “NI EZ NAIZ UMEA!” (Erein) (2001)

– “RISKY, ZAUDE GELDIRIK!” (Erein) (2001)

– “PIKONDOAREN ONDOAN” (Gara) (2001)

– “POLONIAKO LAUTADA IZOZTUAK” (Igela) (2001)

– “RISKYREN BARRABASKERIAK” (Elkarlanean) (2002) (JUUL saria, 2007)

– “AZKEN URTEA LIZEOAN” (Ibaizabal) (2002)

– “LAGUN MEXIKARRA” (Gara) (2002)

– “NI EZ NOA BERRIZ LOURDESERA” (Elkarlanean) (2003)

– “Bidegileak: Jon Andoni IRAZUSTA” (Eusko Jaurlaritza) (2003)

– “AMETS BATEN BARRUKO PILOTUA” (Gara) (2003)

– “ARGITXO ETA ETORKINAK” (Ikastolen Elkartea) (2005)

– “ARGITXO INAUTERIETAN” (Ikastolen Elkartea) (2005)

– “ARGITXO UDALEKUETAN” (Ikastolen Elkartea) (2005)

– “HYDE PARK-eko HIZLARIA” (Pamiela) (2006)

– “SANTIAGO BIDEAN” (Ibaizabal) (2007)

– “OLIBIA, RISKY, TXOP SUEY ETA MOHAMED” (Elkar) (2007)

– “RISKYREN IPUIN POLITENAK” (Elkar) (2009)

– “JACK DESTRIPATZAILEAREN ARRASTOA” (Ibaizabal) (2009) (Euskadi Literatura Sariko finalista, Haur eta Gazte sailean)

– “FRANTZIAN JE T´AIME ESATEN DUTE” (Pamiela) (2011)

– “HURKUS ERREMENTARIA” (ipuin musikatua) (musika: David Azurza) (2012)

– “ERLAUNTZAREN SEKRETUA” (ipuin musikatua) (musika: David Azurza) (2012)

– “KALEIDOSKOPIOA” (Pamiela) (2012)

– “ILARGI HORIA” (Pamiela) (2012)

– “RASPUTIN ETA SAN PETERSBURGOKO GAUAK” (Elkar) (2013) (Euskadi Literatura Sariko finalista, Haur eta Gazte sailean)

– “NIRE LAGUNEN GEZURRAK” (Erein) (2014)

– “PERLAK, KOLPEAK, MUSUAK, TRAIZIOAK” (Pamiela) (2015)

– “ZATOZ NIREKIN SANTIAGO DE COMPOSTELARA” (Ibaizabal) (2017) (Euskadi Literatura Sariko finalista, Haur eta Gazte sailean)

– “JAMAIKAKO NESKA” (Pamiela) (2019)

– “UDABERRIA SUTAN” (Pamiela) (2021)

– “ZOO BAT IKASGELAN” (Pamiela) (2024)

– “TXORI URDIN BAT ETA MARDUK JAUNA” (2024)

– “ILARGI KEINUKARIA” (2024)

– “HARRI EDER BERRI” (poema musikatua) (musika: David Azurza) (2024)

 

BERE LANEN BESTE HIZKUNTZA BATZUETARAKO ITZULPENAK:

KATALANERA:

– "AMB L´AVI A LONDRES" (Ediciones B) (1989)

SUOMIERARA:

– "IZUA HEMEN" (PELKO TÄÄLLÄ) (Pohjoinen) (1997)

– “EULIAK EZ DIRA ARGAZKIETAN AZALTZEN” (KÄRPÄSET EIVÄT NÄY VALOKUVISSA) (Lurra Editions Kustantamo) (2005)

– “PERLAK, KOLPEAK, MUSUAK, TRAIZIOAK” (ARMONISKUJA) (Lurra Editions Kustantamo) (2021)

INGELESERA:

– “RED SMOKE” (Gara) (2000)

– “BY THE FIG TREE” (Gara) (2001)

– “THE MEXICAN FRIEND” (Gara) (2002)

– “THE DREAM PILOT” (Gara) (2003)

GAZTELERARA:

– “LAS MOSCAS NO SALEN EN LAS FOTOS” (Erein Editorial) (2003)

– “EL ORADOR DE HYDE PARK” (Pamiela) (2010)

– “VIDA DEL AUTÉNTICO ANDY BENGOA” (Alberdania) (2010)

– “LUNA AMARILLA” (Pamiela) (2014)

– “GOLPES DE GRACIA” (Malpaso) (2016)

– “ÓRDAGO – HOR DAGO” (Bernardo Atxagarekin batera) (IPSO Ediciones) (2018)

– “LA CHICA DE JAMAICA” (Editorial El Desvelo Ediciones) (2021)

– “DESGRANANDO UNA VIDA: Antxon ELÓSEGUI – Conversaciones con Joxemari ITURRALDE” (2021)

– “PRIMAVERA EN LLAMAS” (Editorial El Desvelo Ediciones) (2023)

– “LUNA INTERMITENTE” (2024)

– “UN PÁJARO AZUL Y EL SEÑOR MARDUK” (2024)

 

BERAK EUSKARATUTAKO LANAK:

– T. S. Eliot: “Lur eremua” (Joseba Sarrionandiarekin batera) (Hordago) (1982)

– Ernest Hemingway: "Agurea eta itsasoa" (Elkar) (1986)

– S. E. Hinton: "Errebeldeak" (Desclée/Alfaguara) (1988)

– S. E. Hinton: "Kaleko legea" (Desclée/Alfaguara) (1989)

– Gianni Rodari: "Makinaz idatzitako ipuinak" (Desclée/Alfaguara) (1989)

– Roald Dahl: "Bakarka hegal egiten" (Desclée/Alfaguara) (1990)

– Roald Dahl: "Matilda" (Desclée/Alfaguara) (1990)

– Paul Éluard: "Hegal-Arintxu" (ikuskizun musikatua) (1990)

– Andreu Martín / Jaume Ribera: "Ez ezazu sardinarik eskatu garaiz kanpo" (Desclée/Alfaguara) (1991)

– Christine Nöstlinger: "Konrad" (Desclée/Alfaguara) (1992)

– Bill S. Ballinger: "Kez egindako erretratua" (Igela) (1992)

– Ignacio Martínez de Pisón: "Bravo anaien altxorra" (Elkar) (1997)

– Bernardo Atxaga: "Jimmy Potxolo" (moldaketa abesbatzentzat) (1998)

– Omar Khayyam: "Rubaiyatak" (Erein) (2001)

– Leo Lionni: “Munduko etxerik handiena” (Pamiela) (2008)

– Bernardo Atxaga: "Zer duzu, Laika?" (moldaketa abesbatzentzat) (2020)

– R. Louis Stevenson: "Asto batekin bidaiatzen Cévennes mendietan” (2026)

​